|

KAMU GÖREVLİLERİ ETİK KURULU
KURULMASI VE BAZI
KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
HAKKINDA KANUN
|
Kanun No.
5176 |
|
Kabul
Tarihi : 25.5.2004 |
Amaç ve kapsam
MADDE 1.-
Bu Kanunun amacı, kamu
görevlilerinin uymaları gereken saydamlık, tarafsızlık, dürüstlük,
hesap verebilirlik, kamu yararını gözetme gibi etik davranış
ilkeleri belirlemek ve uygulamayı gözetmek üzere Kamu Görevlileri
Etik Kurulunun kuruluş, görev ve çalışma usul ve esaslarının
belirlenmesidir.
Bu Kanun, genel bütçeye dahil daireler,
katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeli
kuruluşlar, mahalli idareler ve bunların birlikleri, kamu tüzel
kişiliğini haiz olarak kurul, üst kurul, kurum, enstitü, teşebbüs,
teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve
kuruluşlarında çalışan; yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst
kurul başkan ve üyeleri dahil tüm personeli kapsar.
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet
Meclisi üyeleri, Bakanlar Kurulu üyeleri, Türk Silahlı Kuvvetleri
ve yargı mensupları ve üniversiteler hakkında bu Kanun hükümleri
uygulanmaz.
Kuruluş
MADDE 2.-
Bu Kanunda yazılı görevleri yerine
getirmek üzere Başbakanlık bünyesinde Kamu Görevlileri Etik Kurulu
(Kurul) kurulmuştur.
Bakanlar Kurulu, bu Kanun kapsamındaki
konularda her türlü kararları almak ve uygulamak üzere;
a) Bakanlık görevi yapmış olanlar
arasından bir üye,
b) İl belediye başkanlığı yapmış olanlar
arasından bir üye,
c) Yargıtay,
Danıştay, Sayıştay üyeliği görevlerinden emekliye ayrılanlar
arasından üç üye,
d) Müsteşarlık, büyükelçilik, valilik,
bağımsız ve düzenleyici kurul başkanlığı görevlerinde bulunmuş veya
bu görevlerden emekliye ayrılanlar arasından üç üye,
e) Üniversitelerde rektörlük veya
dekanlık görevlerinde bulunmuş öğretim üyeleri veya bunların
emeklileri arasından iki üye,
f) Kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarında en üst kademe yöneticiliği yapmış olanlar arasından
bir üye,
Olmak üzere toplam onbir üyeyi biri
Başkan olmak üzere seçer ve atar.
Kurul başkan veya üyeliğine atanacaklar
hakkında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun
40 ıncı maddesinin birinci fıkrası hükmü ile ek 68 inci maddesinin
dördüncü fıkrası hükmü uygulanmaz ve bu kişiler Kurulda emekli
aylıkları kesilmeksizin çalıştırılır.
Üyelerin görev süresi dört yıldır.
Süresi dolan üyeler Bakanlar Kurulunca yeniden seçilebilirler. Kurul
üyelerinin görev süresi dolmadan görevlerine son verilemez. Ancak
üyeler, ciddi bir hastalık veya sakatlık nedeniyle iş görememeleri
veya atamaya ilişkin şartları kaybetmeleri halinde, atandıkları
usule göre süresi dolmadan görevden alınır. Üyeler, görevi kötüye
kullanmaktan veya yüz kızartıcı bir suçtan mahkûm olmaları halinde
ise Başbakan onayıyla görevden alınır. Görevden alma nedeniyle veya
süresi dolmadan herhangi bir sebeple boşalan Kurul üyeliklerine bir
ay içerisinde Bakanlar Kurulunca yeniden atama yapılır. Bu şekilde
atanan üye, yerine atandığı üyenin görev süresini tamamlar.
Kurul, Başkanın daveti üzerine en az
altı üyeyle toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğunun aynı
yöndeki oyu ile karar verir. Toplantı kararları ilgililere
duyurulur. Kurul ayda dört defa toplanır. Kurul Başkan ve üyelerinin
toplantılara katılmaları esastır. Arka arkaya üç toplantıya veya bir
yıl içinde toplam on toplantıya katılmayan üyeler istifa etmiş
sayılırlar.
Kurulun sekretarya hizmetleri
Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü tarafından yerine
getirilir.
Kurul Başkan ve üyelerine, 6245 sayılı
Harcırah Kanunu hükümleri saklı kalmak koşuluyla, fiilen görev
yapılan her gün için (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı
ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir. Bu
ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz.
Huzur hakkı ve Kurulun diğer ihtiyaçları
için her yıl Başbakanlık bütçesine gerekli ödenek konulur.
Kurulun görevleri
MADDE 3.-
Kurul, kamu görevlilerinin
görevlerini yürütürken uymaları gereken etik davranış ilkelerini
hazırlayacağı yönetmeliklerle belirlemek, etik davranış ilkelerinin
ihlâl edildiği iddiasıyla re’sen veya yapılacak başvurular üzerine
gerekli inceleme ve araştırmayı yaparak sonucu ilgili makamlara
bildirmek, kamuda etik kültürünü yerleştirmek üzere çalışmalar
yapmak veya yaptırmak ve bu konuda yapılacak çalışmalara destek
olmakla görevli ve yetkilidir.
Kurula veya yetkili disiplin
kurullarına başvuru
MADDE 4.-
Bu Kanun kapsamındaki kamu kurum ve
kuruluşlarında etik davranış ilkelerine aykırı uygulamalar bulunduğu
iddiasıyla, en az genel müdür veya eşiti seviyedeki kamu görevlileri
hakkında Kurula başvurulabilir. Hangi unvanların genel müdür eşiti
sayılacağı kurum ve kuruluşların teşkilât yapısı ve yürüttükleri
hizmetlerin niteliği dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir.
Diğer kamu görevlilerinin, etik davranış
ilkelerine aykırı uygulamaları bulunduğu iddiasıyla yapılacak
başvurular, ilgili kurumların yetkili disiplin kurullarında, Kurul
tarafından çıkarılan yönetmeliklerde belirlenen etik davranış
ilkelerine aykırılık olup olmadığı yönünden değerlendirilir.
Değerlendirme sonucu alınan karar, ilgililere ve başvuru sahibine
bildirilir.
Başvurular, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanunda belirlenen esaslara göre, medeni hakları
kullanma ehliyetine sahip Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile
Türkiye'de ikamet eden yabancı gerçek kişiler tarafından
yapılabilir. Ancak, kamu görevlilerini karalama amacı güden, haklı
bir gerekçeye dayanmayan, başvuru konusuyla ilgili yeterli bilgi ve
belge sunulmamış başvurular değerlendirmeye alınmaz.
Yargı organlarında görülmekte olan veya
yargı organlarınca karara bağlanmış bulunan uyuşmazlıklar hakkında
Kurula veya yetkili disiplin kurullarına başvuru yapılamaz. İnceleme
sırasında yargı yoluna gidildiği anlaşılan başvuruların işlemi
durdurulur.
İnceleme ve araştırma
MADDE 5. -
Kurul, başvurular hakkındaki
inceleme ve araştırmasını etik davranış ilkelerinin ihlâl edilip
edilmediği çerçevesinde yürütür. Kurul, kendisine şikâyet veya ihbar
yoluyla ulaşan başvurular üzerine yapacağı inceleme ve araştırmayı
en geç üç ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.
Kurul, inceleme ve araştırma sonucunu
ilgililere ve Başbakanlık Makamına yazılı olarak bildirir.
Kurul, başvuruya konu işlem veya eylemi
gerçekleştiren kamu görevlisinin, etik davranış ilkelerine aykırı
işlem veya eylemi olduğunu tespit etmesi ve bu kararın kesinleşmesi
halinde, bu durumu Başbakanlık, Kurul kararı olarak Resmi Gazete
aracılığıyla kamuoyuna duyurur. Ancak, Kurul kararlarının yargı
tarafından iptali halinde Kurul, yargı kararını yerine getirir ve
Resmi Gazetede yayımlatır.
Bu Kanuna göre yapılan inceleme ve
araştırmalar, genel hükümlere göre ceza kovuşturmasına veya tâbi
oldukları personel kanunları hükümlerine göre disiplin
kovuşturmasına engel teşkil etmez.
Bilgi ve belge istenmesi
MADDE 6.-
Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve
kuruluşları, Kurulun başvuru konusu ile ilgili olarak istediği bilgi
ve belgeleri vermek zorundadırlar.
Kurul, bu Kanunun kapsamındaki
kuruluşlardan ve özel kuruluşlardan ilgili temsilcileri çağırıp
bilgi alma yetkisine sahiptir.
Yönetmelik
MADDE 7.-
Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin
hususlar, Kurulca hazırlanacak yönetmeliklerle belirlenir. Kurul
tarafından hazırlanacak yönetmelikler Başbakan onayı ile yürürlüğe
konulur.
MADDE 8.-
19.4.1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal
Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele
Kanununun 9 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Ancak, Kamu Görevlileri Etik Kurulu mal
bildirimlerini gerektiğinde inceleme yetkisine sahiptir. Mal
bildirimlerindeki bilgilerin doğruluğunun kontrolü amacıyla ilgili
kişi ve kuruluşlar (bankalar ve özel finans kurumları dahil) talep
edilen bilgileri en geç otuz gün içinde Kurula vermekle
yükümlüdürler.
MADDE 9.-
14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 29 uncu maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
Kamu Görevlileri Etik Kurulu, hediye
alma yasağının kapsamını belirlemeye ve en az genel müdür veya eşiti
seviyedeki üst düzey kamu görevlilerince alınan hediyelerin
listesini gerektiğinde her takvim yılı sonunda bu görevlilerden
istemeye yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 10. -
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11. -
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|